Paraben nedir ? Zararları nelerdir ?

Günlük yaşantımızda kullandığımız kozmetik veya kişisel bakım ürünlerinin hemen hemen hepsinin içerisinde bilmediğimiz birçok madde bulunmaktadır. Bunlardan birisi son zamanlarda sıkça tartışılan paraben adlı bir madde. Diş macunlarından şampuanlara, nemlendirici kremlerden vücut losyonlarına, hazır paketlenmiş gıda ürünlerinden tıbbi ürünlere kadar birçok ürünün içerisinde paraben bulunmaktadır. Peki parabenin türleri nelerdir ? Kullandığımız ürünlerin içerisinde olmasının sebebi nedir ? Paraben gerçekten zararlı mıdır ?

Paraben nedir ?

Paraben kimyasal bileşenden oluşmaktadır. İsmini para-hidroksibenzoik asitten almaktadır. Bu bileşenlerin bakterisit (bakterisidal) ve fungusit özellikleri bulunmaktadır. Bakterisit özelliği, bakterileri öldüren ya da çoğalmasını engelleyen kimyasal maddelerdir. Fungusit özelliği ise mantar ve mantar sporlarının yok edilmesi ve kontrol edilmesinde kullanılan kimyasallara verilen genel isimdir. Yaygın olarak ürünler içerisinde metil-paraben, etil-paraben, propil-paraben, heptil-paraben ve butil-paraben gibi paraben çeşitleri kullanılmaktadır.

Paraben türlerinin özellikleri ve kodları nedir ?

Metil paraben (methylparaben) E numarası (E218). Kimyasal formülü ise C8H8O3 olarak formüle edilmiştir. Genellikle antimikrobiyal koruyucu özelliği sayesinde kozmetik, yiyecek imalatında ve farmasötik formülasyonlarda kullanılır. Farmasötik formülasyon hazır hale gelmiş tıbbi ilaç durumudur. Antimikrobiyal özelliklik ise bakteri gibi mikroorganizmaları öldüren ya da büyümelerini durduran kimyasallar verilen isimdir.

Etil paraben (ethylparaben) E numarası (E214). Kimyasal formülü ise C9H10O3 olarak formüle edilmiştir. Antifungal özelliği sayesinde koruyucu olarak kullanılmaktadır. Antifungal teriminin anlamı ise mantar oluşumunu engelleyici ve oluşan mantarların yok edilmesinde kullanılan kimyasallara verilen genel isimdir. Özellikle gıdalarda katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.

Butil paraben (butylparaben) E numarası (E209). Kimyasal formülü ise C11H14O3 olarak formüle edilmiştir. Antimikrobiyal özelliği bulunmasından dolayı özellikle kozmetik ürünlerde kullanılmaktadır. Antimikrobiyal özelliklik ise bakteri gibi mikroorganizmaları öldüren ya da büyümelerini durduran kimyasallar verilen isimdir.

Heptil paraben (heptylparaben) E numarası (E209). Kimyasal formülü ise C7H15 olarak formüle edilmiştir. Özellikle gıdalarda koruyucu özelliği bulunmasından dolayı katkı maddesi olarak kullanılmaktadır.

Propil paraben (propylparaben) E numarası (E216). Kimyasal formülü ise C10H12O3 olarak formüle edilmiştir. Bazı böceklerde ve birçok bitkide doğal olarak bulunmaktadır. Koruyucu özelliği bulunmasından dolayı gıdalar içerisinde, kozmetikte ve farmasotiklerde kullanılmak üzere sentetik olarak üretilmiştir. Farmasotik teriminin anlamı ise hazır hale gelmiş tıbbi ilaç durumudur.

Paraben ürünler içerisinde neden bulunur ?

Paraben türlerinin antimikrobiyal ve antifungal özellikleri bulunmaktadır. Yani zararlı bakterilerin oluşumunu ve çoğalmasını engelleyici, mantarların ve mantar sporlarının oluşumunu ve çoğalmasını engelleyici özelliği bulunmaktadır. Kısaca bu duruma koruyucu özellik denilmektedir. Özellikle gıdalarda uzun süre raf ömrü sağlanması ve bozulmaması adına kullanılmaktadır. İlaçlarda ve kozmetik ürünlerinde de aynı şekilde koruyucu özelliği bulunmasından dolayı kullanılmaktadır. Kullanım süresi ve raf ömrü uzatılan ürünler bu süre içerisinde bakteri ya da mantar üretmiyor. Firmalar tarafından ürünlerinin bozulmaması için kullanılan bu kimyasallar, tüketiciler için ne kadar sağlıklı ?

Paraben zararlı mıdır ?

Paraben toksik özelliğe sahip olmasıdan dolayı zararlıdır. İçeriğinde paraben barındıran ürünler zamanla vücudumuzda bu kimyasalın birikmesini sağlıyor. Vücudumuzda biriken bu kimyasallar özellikle bağışıklık sistemini olumsuz etkiliyor. Bağışıklık sisteminin normal fonksiyonları bozuluyor. Bağışıklık sisteminin bozulması demek olası hastalıklara karşı direncin azalması demektir.

Parabenin vücutta birikmesinden dolayı oluşan kanserlerin başında meme kanseri gelmektedir. Bazı araştırmalarda tümör içerisinde parabene rastlanmıştır. Ayrıca allerjik reaksiyonlara ve egzama gibi deri hastalıklarına sebep olduğu bilinmektedir. Vücudumuzdaki hormon salınımını etkilemesinden dolayı erkeklerde testesteron hormonununu azalttığı gözlenmiştir. Zararlarından dolayı son zamanlarda birçok firma parabensiz ürünlerin üretimine geçmiştir. Tüketiciler ise kullandıkları ürünlerde parabensiz ürünler tercih etmeye başlamıştır. Sizlere bu konuda verebileceğimiz en doğru tavsiye, kullandığımız ürünlerin paraben içerip içermediğine bakılmalı, ürünlerin zamanında ve doğru şekilde kullanılmasıdır.

Not: Otoimmün sistem hastalığı olan haşimato nedir ?