Hipotalamus nedir ?

Hipotalamus, beynimizde talamusun altında bulunan çoğunlukta gri renkli, hormon kontrolünü ve kimyasal madde üretimini sağlayan bölümdür.

Beynin %1 lik gibi çok küçük bir kısmını kaplayan hipotalamus, Yunan’cada oda altı anlamına gelmektedir. Tıpdaki ismi hypothalamus olarak geçmektedir. Şekli bademe benzetilmektedir. Pek çok hücre grubundan oluşmaktadır. Her hücre grubunun farklı görevleri bulunmaktadır. Vücut için önemli olan bir çok fonksiyonda görevi vardır. Hipotalamusun bizim için en önemli olan görevi ise otonom sinir sistemi, endrokrin sistemi ve merkezi sinir sistemi arasındaki bağı oluşturmaktır. Endokrin sistemde hormonların salgılanmasında önemli bir görevi vardır. Hipofiz bezini kontrol eden bölgedir. Sinir iletiminde ise gelen sinyallere göre değerlendirme yapmaktadır. Hipotalamus tüm memelilerde bulunur.

HİPOTALAMUSUN ÖNEMİ ;

Beynimiz çoğunlukla kontrolümüz dışında otonom çalışmaktadır. Bu çalışma için salgılanan kimyasallar, sinir iletimi gibi döngüleri düzene sokan bölümdür. Bu kimyasal kontrolü ve gelen sinyallere göre salgılanması gereken uygun hormonları hipotalamus sağlar. Vücudumuzdaki dengeyi düzeni sağlar. Uyku düzeninden stres durumumuza, kandaki hormon değerlerimizden steroid hormonlarına, vücut içi sinyallerden beynimizdeki otonom girdilere, cinsel davranışlardan beslenmeye, vücut ısısından vücudun biyolojik saatine (sirkadiyen ritim) kadar önemli yerlerde düzeni sağlar.

Vücudun termostatı diyebiliriz çünkü; hipotalamus vücut çok ısınmaya başladığı zaman bunu algılar. Deride bulunan kapiller damarların genişlemesini sağlayarak vücudun soğumasını sağlar. Stres halinde olduğumuz zaman bunu sağlayan hormonların dengesini sağlayarak duygularımızın düzenlenmesini sağlar. Açlık ve susuzlukta bile vücut için dengeyi sağlar.

HİPOTALAMUS HORMONLARI ;

  • Antidiüretik hormon (ADH)
  • Oksitosin
  • Prolaktin salgılatıcı hormon (PRH)
  • Prolaktin salınımı inhibe edici hormon (PIH)
  • Tirotropin salgılatıcı hormon (TRH)
  • Kortikotropin salgılatıcı hormon (CRH)
  • Gonadotropin salgılatıcı hormon (GNRH)
  • Büyüme hormonu salgılatıcı hormon (GHRH)
  • Büyüme hormonu salınımı inhibe edici hormon somatostadin (GH)