Bitkiler

Cranberry (turna yemişi) nedir & faydaları nelerdir ?

Cranberry-turna yemişi nedir & faydaları nelerdir ?
Cranberry-turna yemişi nedir & faydaları nelerdir ?
104views

Kızılcık ismiylede bilinen turna yemişi, yaprak dökmeyen, çalı türünde bitkidir. Meyveleri küçük taneler şeklinde, içecek ve yiyeceklerde kullanılmaktadır.

CRANBERRY NEDİR ?

Geleneksel olarak mesane, bağırsak ve karaciğer hastalıklarında tedaviye yardımcı olarak kullanılmaktadır. Yaygın olarak yetiştirilen iki ana türü bulunmaktadır. Amerikan kızılcık türü Vaccinium macrocarpon, Avrupa kızılcık türü ise Vaccinium oxycoccos olarak adlandırılmaktadır. Yaklaşık 125 cins ve yaklaşık 3500 türün çok yaygın bir ailesi olan Heather ailesine (süpürgeotu) aittir. Bundan dolayı yaban mersini, turna yemişi, kızılcık, ergen gibi birçok isim kullanılmaktadır.

 Turna yemişi bitkisi, ince dallara sahip, oval yaprakları olan kısa boylu, çok yıllık odunsu bir bitkidir. Yatay gövdeler yoğun bir mat oluşturmak için aralıklarla köklenerek toprak yüzeyi boyunca büyür. Mayıs veya Haziran ayları arasında dik dallarında oluşan çiçek tomurcukları, Temmuz ortasına kadar çiçek açar. Meyvelerinin olgunlaşma süreci Eylül ayı sonlarında veya Ekim başında gerçekleşir. Çiçeklenme döneminde ılık, güneşli bir hava olması önemlidir.

Turna yemişi’nin içerisinde neler bulunur ?

  • Su (% 88)
  • Organik asitler, fruktoz ve C Vitamini
  • Flavonoidler (meyveye renk veren madde)
  • Antosiyanidinler ve proantosiyanidinler (patojenlere karşı doğal bitki savunma sisteminin bir parçası)
  • İridoid glikozitler (meyvede lezzetten sorumlu madde)

Turna yemişi’nin faydaları nelerdir ?

  • Şu anda yaygın olarak İYE (1) tedavi etmek için besin takviyesi olarak kullanılmaktadır. Takviye edici ürünler, kapsül, meyve özütü, toz ve tablet formülasyonunda mevcuttur.
  • Turna yemişinin üzerinde yapılan birçok çalışmada, tekrarlayan İYE (1) ve ameliyat sonrası enfeksiyon sıklığını azaltabileceği görülmüştür.
  • Uzun süreli yapılan araştırmalarda, turna yemişinin bilinen faydaları dışında bağırsak mikrobiyotasınıda düzenlediği görülmüştür.
  • Turna yemişinin, özellikle meyvelerin suyunun, midede Helicobacter pylori (2) gibi patojenlerin kolonizasyonunu inhibe ettiği bilinmektedir.
  • Bağışıklık sistemini destekleyici etkisi bulunmaktadır.
  • Turna yemişinin içerisinde bulunan antosiyanin, prosiyanidin ve flavonol bileşenlerinin, kanserden koruyucu etkileri gösterebileceğini düşündürmektedir.
  • Bağırsak iltihabına neden olan bozukluklara karşı koruma sağlayabilir. Bağırsakta ve ürotelyum içinde bulunan zararlı maddelerin gelişimini geciktirir ve enfeksiyon yanıtı bastırır.
  • Turna yemişi alımının kan basıncını düzenlediği, kolesterol değerini koruduğu, inflamasyon ve oksidatif stres üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir.

Turna yemişi üzerinde yapılan araştırma sonuçları

Araştırmalar, turna yemişinde bulunan proantosiyanidinlerin ve polifenollerin, Escherichia coli (3) gibi bakterilerin idrar yolunda bulunan epitel hücrelerine yapışmasına müdahale ettiğini göstermektedir.

Amerikan obstetrik (4) ve jinekoloji dergisi” nde yayınlanan bir çalışmaya göre, üriner kateterizasyonu (5) içeren elektif benign (6) jinekolojik cerrahi geçiren kadınlarda turna yemişi içeren tabletlerin kullanımı, postoperatif (7) dönemde İYE oranını yarı yarıya azaltmıştır. 

Amerikan turna yemişinden elde edilen fitokimyasal (8) özlerin insanlarda prostat kanseri hücre büyümesini azalttığı gözlenmiştir. Ayrıca kanser hücresine sahip bazı fareler üzerinde yapılan araştırmalarda, turna yemişinin verildiği farelerde, kanserli hücrelerin azaldığı gözlenmiştir.

  • NOT:
  • 1- İYE: İdrar yolları enfeksiyonu
  • 2- Helikobakteri pilori: Midede bulunan ve yerleştiği bölgede kronik enflamasyona neden olan bakteri türü. Bu kronik enflamasyon sonucunda mide ülseri ve mide kanseri gelişebilir.
  • 3- Escherichia: Enterobakteriler familyasında bir bakteri cinsidir.
  • 4- Obstetrik: Doğum ve doğum sonrası dönemde tüm kadın üreme yollarıyla ve doğan çocukların bakımı ile ilgilenen tıbbi uzmanlık alanıdır.
  • 5- Üriner Kateterizasyon: Mesane durumlarının tedavisi veya teşhisi için kullanılan sıvıları enjekte etmek için de kullanılan tıbbi yöntem.
  • 6- Elektif Benign: İyi huylu tümörler için verilen isim.
  • 7- Postoperatif: Ameliyat/cerrahi işlem sonrası dönem için söylenen.
  • 8- Fitokimyasallar: Bitkilerde bulunan besleyici olmayan kimyasallardır.

Turna yemişi besin değeri

Enerji (kcal)46
Enerji (kJ)193
A vitamini60.0 uı
C vitamini13.3 mg
E vitamini1.2 mg
K vitamini5.1 mcg
Potasyum85 mg
Fosfor13 mg
Diyet lifleri4.6 gr
Karbonhidrat12.2 gr
100 gram taze meyve için hesaplanan besin değeri

İLGİLİ YAZILARIMIZ

Yorum yapabilirsiniz