Bitkiler

Buğday türlerinin atası siyez buğdayı nedir ?

Buğday türlerinin atası siyez nedir ?
Siyez buğdayı nedir ?
66views

Atalarımızdan bizlere miras kalan ve sahip çıkmamız gereken buğday türü siyezin tarihi ne zamana dayanmaktadır ? Sağlıklı ve doğal bir besin kaynağı siyez buğdayının özellikleri nelerdir ? Siyez buğdayı nedir faydaları nelerdir ?

Siyez buğdayının tarihçesi

Ülkemizde yetiştirilmeye devam edilen ve geçmişi on bin yıl öncesine dayanan yabani buğday türleri arasındadır. Tarihinin binlerce yıl önce olması siyezi buğday türlerinin atası haline getirmiş durumda.

Bereketli hilal olarak isimlendirilen ve Türkiye, Irak, Suriye, Filistin ve İsrail’i kapsayan bölgede yetişen tahıl ürünleri insanların temel besin kaynaklarıydı. Doğada yetişen yabani türü “Triticum boeoticum” bu bölgeden çıkmış ve sonraları bu tür içerisinde tarımının yapılmasına başlanan ve en eski tür olan “triticum monococcum ssp. monococcum” tercih edilmiştir.

Siyez buğdayı tarihçesi

Ülkemizdeki tarihi ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi’de bulunan Karacadağ civarında tarımının yapıldığı tahmin edilmektedir. Genetik yapısı diğer yabani buğday türleri olan macha, spelt, gernik ve emmerden farklıdır. 1930’lu yıllarda geniş alanlarda tarımı yapılan siyezin, 2015 TÜİK verilerine göre sadece Marmara ve Karadeniz bölgesindeki bazı illerde tarımı yapılmaktadır.

Bazı geleneksel yöntemlerle Samsun, Kastamonu, Sinop, Erzincan, Tekirdağ, Kocaeli, Bilecik, Bolu, Kars, Edirne ve Karabük’te üretilen siyez buğdayının coğunlukla bulguru, ekmeği ve bisküvisi yapılmaktadır. Bulgurdan yapılan ekşili çorba ve ekşi pilavı yaygın olarak yapılmaktadır. Ayrıca Kastamonu’da kültürel açıdan festivali yapılırken, Bolu’da da tanıtım günleri düzenlenmektedir.

Siyezin özellikleri nelerdir ?

Genetik yapısının bozulmamış olması, içerdiği besin değeri ve dış etmenlere karşı dayanıklılığı bu türü özel kılan sebepler arasındadır. Üstün özelliklere sahip olması, yetiştirildiği bölgelere göre çeşitlilik kazanması günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır. Yaşadığımız coğrafyanın tarihini, kültürünü ve insanlar için geçim kaynağı olarak kullanılan bir besin olması, siyez buğdayının değerli bir tahıl ürünü olduğunu göstermektedir.

Siyez buğdayı ve modern buğday

Dışarıdan gelen hastalık, zararlı canlılar, aşırı sıcak ve aşırı soğuk hava gibi zararlı etkilere karşı oldukça dayanıklıdır. Bunun sebebi dışında kavuz olarak adlandırılan dış katmana sahip olmasıdır. Diğer buğday türlerinden ayırt edici özelliği ise düşük glisemik indekse sahip olmasıdır. Karbonhidrat oranının az olmasından dolayı kandaki şeker oranını aniden yükseltmez ve vücutdaki açlık tokluk hissinin dengede olmasını sağlamaktadır.

Siyez buğdayının faydaları nelerdir ?

  • Ekmek ve diğer hamur işi ürünlerin yapımında kullanılan buğday türlerine göre siyezin protein oranı yüksek, karbonhidrat oranı düşüktür. Bundan dolayı diğer buğday türlerine göre daha sağlıklıdır.
  • Vitamin ve mineral açısından oldukça zengindir. B grubu vitaminlerine ek olarak E ve K2 vitamini, magnezyum, fosfor ve demir gibi önemli mineraller içermektedir.
  • Yüksek oranda lifli yapıya sahip olmasından dolayı sindirime yardımcı olması dışında sindirim problemlerine ve çeşitli bağırsak hastalıklarına engel olmaktadır.
  • Buğday türlerinde lutein isminde antioksidan madde bulunmaktadır. Antioksidanlar vücudumuza zarar veren ve yağda oksitlenen serbest radikallerin hücrelere zarar vermesini engellemektedir.
  • Siyez buğdayında ise diğer buğday türlerine göre daha fazla lutein bulunmaktadır.

ALTIN OTU NEDİR FAYDALARI NELERDİR ?

HEDERA HELİX NEDİR FAYDALARI NELERDİR ?

HATMİ NEDİR FAYDALARI NELERDİR ?

KARA MÜRVER NEDİR FAYDALARI NELERDİR ?

ALIÇ NEDİR FAYDALARI NELERDİR ?

Yorum yapabilirsiniz